martes, 18 de febrero de 2014

Xa dispoñible e nos buzóns de Ribadetea

O Voceiro do Val nº10, xornal de Ribadetea. Se queres facerte con un exemplar ponte en contacto con nos neste correo aavvribadetea@outlook.es



A policia xudicial rexistra o concello de Ponteareas

La policía judicial registra el concello de Ponteareas

El caso podría estar vinculado contrataciones con la empresa Aquagest

0 votos
La Policía Judicial registra desde primera hora de la mañana las dependencias del Concello de Ponteareas. Los seis agentes están desplegados en el departamento de Facenda y han requisado ya numerosa documentación que en estos momentos están retirando de la sede municipal.
Estas labores de investigación podrían estar relacionadas con los contratos del servicio de agua del municpio con Aguagest. Los agentes se han llevado varias bolsas con documentos.
Los agentes estarían desplegados bajo órdenes del juzgado de instrucción número 7 de Vigo. Nada más llegar se comunicaron con el alcalde para que les autorizara a registrar el edificio.
Según ha trascendido hasta el momento, el Concello de Ponteareas tiene adjudicado el servicio de abastecimiento de agua a la firma Aquagest desde los tiempos de Jose Castro y entonces, según parece, habría sido prorrogado sin convocar concurso. El noviembre pasado se volvió a ampliar el contrato y le dieron también la gestión de la Estación potabilizadora de agua.
Compromiso por Galicia ha sido el primer partido en hacerse eco de la noticia, de la que ha llegado incluso a difundir una imagen de los agentes dentro del despacho de la concejala Belén Villar, responsable de Persoal, Economía y Facenda.

jueves, 6 de febrero de 2014

Adenco presenta denuncia contra las sendas del río Tea

El grupo ecologista presentó ayer la correspondiente denuncia ante la Unión Europea, la Xunta, el Gobierno de España y los concellos de Mondariz y Ponteareas

Compartir en:   
R. TÉBAR/ REDACCION. PONTEAREAS - 06-02-2014
Cuarenta folios perfecta y profundamente argumentados, contiene la denuncia que Adenco presenta contra las obras realizadas últimamente en las riberas del Tea. En el informe elaborado, el grupo ecologista hace referencia expresa a los sucesivos paseos fluviales por considerar 'que alteran el ecosistema y perjudicar a los hábitats que posibilitaron que este espacio pasase a formar parte de la Red Natura 2000'.
Anxo Saborido (derecha), presidente de Adenco, mostrando la denuncia presentada.
Anxo Saborido (derecha), presidente de Adenco, mostrando la denuncia presentada.
A lo largo de 40 páginas -más dos anexos, uno con los proyectos que se ejecutaron y otro fotográfico-, el grupo ecologista 'aportan pruebas' de una serie de actuaciones realizadas 'con fondos europeos', en el ámbito del LIC (Lugar de Interés Comunitario) del Río Tea.

Todo el dossier contradice los objetivos previstos para los que fueron destinados dichos fondos, con los que paradógicamente, Europa -sin saberlo-, 'habría contribuido a destruir lo que en principio se pretende proteger, financiando con fondos comunitarios, fondos FEDER, todas estas obras que suman cientos de miles de euros'.

Adenco, en la denuncia presentada ayer ante la Unión Europea, la Xunta de Galicia, El Gobierno de España y los Concellos de Ponteareas y Mondariz, enumera las distintas normativas que se vulneraron y hace mención a los destrozos detectados, entre ellos, la destrucción parcial del Castro da Croa, en Ribadetea.

Anxo Saborido, presidente del Grupo Ecologista Adenco, considera que el procedimiento administrativo está 'viciado, es oscurantista y presenta innumerables deficiencias, con la única finalidad de confundir y esquivar la normativa de evaluación del impacto ambiental, cuestión que tamién se denuncia por vulnerar la correspondiente Directiva de la Unión Europea'.

FONTE: ATLÁNTICO DIARIO 

martes, 4 de febrero de 2014

O Castro do Monte dos Cubos, modernizando a estrutura pasada

Despois de pasar décadas desapercibido, nestas últimas semanas voltou os medios un antigo asentamento da Idade de Ferro comezado a escavar e estudar no ano 1933, tratase do castro do Monte dos Cubos ou Cabeza dos Francos. Situado no concello de Tui dentro do Parque Natural do Monte Aloia, atopase nunha lomba cun emprazamento moi defensivo naturalmente cun dominio visual sobre Tui e o val do Miño privilexiado. O segundo nome polo que é coñecido o lugar, Cabeza dos Francos, dicir que ven derivado a que durante a invasión francesa tropas napoleónicas asentáronse tamén neste monte, seguramente porque dende alí podían controlar perfectamente os redores da cidade de Tui visualmente.
Chegado o asentamento, que maioritariamente esta inda sen escavar, vemos na cara sur recen limpada e acondicionada a zona que escavouse, quedando a relucir catro vivendas e restos doutras por debaixo destas. Mesmo que é muito pouco o que esta escavado, un no lugar pode observar que o mesmo tempo estudando os restos da pe a muitísimas hipóteses e posibilidades de cómo foi o poboado que no Monte dos Cubos existiu.
Na primeira vivenda que nos atopando entrando no recinto, podemos ver que ten forma circular e un tamaño considerable, o mesmo tempo ten vestíbulo o cal aproveita penedos do entorno para a estrutura, tendo nunha esquina do vestíbulo un pequeno alxibe para acumular auga, tanto a vivenda como o vestíbulo non teñen porta. A segunda vivenda, e case unha replica da primeira, e como a anterior non teñen entrada ou porta, destaca nesta que na escavación da vivenda pódese ver como o primeiro metro do que se conserva esta construído en pedra pero a partir de hai para abaixo, vese que a vivenda era de arxila.  
Estes detalles arquitectónicos a groso modo nos recordan o tipo de construción primitiva común dos castros galaicos, vivendas circulares de grande a medio tamaño sen porta, aproveitamento de penedos do entorno para as estruturas ou bases de muros en arxila ou barro. Pero o mesmo tempo, vendo a aparición de vestíbulos ou alxibes dentro dos propios, nos fan relación cunha época más avanzada arquitectonicamente na historia dos castros galaicos, cun auxe entorno os século III-I a.C e un pleno desatrollo xa despois da conquista romana.
Ademais, por debaixo destas estruturas pódese ver restos de outras que seguramente serían anteriores, pois é outro caso típico no territorio galaico, voltar a construír sobre un asentamento anterior. Recordar que no noso territorio xa teñen habido casos e existir mámoas, petróglifos, castros, castelo e despois unha aldea sobre o mesmo asentamento, como por exemplo o castro de Chandaz en Chantada entre outros, onde despois inda fixéronlle enriba a presa de Belesar, polo que pasou a ser tamén submarino.
Bromas aparte, parece que voltar a repoboar o mesmo hábitat puido ter acontecido tamén no Monte dos Cubos. Despois temos outra vivenda circular, na cal por debaixo fora dos seus muros aparece outra máis baixa cunha gran pedra no seu interior, e difícil saber se era un vestíbulo desta última ou outra vivenda máis baixa e posiblemente anterior. Destacar na vivenda principal no seu interior tamén ten unha gran rocha nai na cal ten dúas pías cavadas no centro, posiblemente a máis pequena puido existir para agarrar o pau central da vivenda e a maior, de lar para o lume.
Outras curiosidades que se aprecian nas vivendas como na primeira ou dispersadas pola zona son a aparición de pedras de mediano tamaño que parecen talladas, algunhas de forma cadradas, outras circulares… Estas poden recordar as lanzadas por catapultas como no que puido ser o caso do Monte do Castro en Ribadumia, pero a diferenza e que no Monte dos Cubos non se ven nas vivendas escavadas restos de destrución ou muros carbonizados por lumes (pois era costume queimar os poboados sometidos a un asedio a gran escala), si pódese ver restos de carbóns pero parecen de algún incendio forestal máis recente. Realmente e algo curioso.
Outra cousa a destacar e un penedo con forma semicircular situado no centro do asentamento, o cal parece estar apoiado na base sobre outras pedras menores, polo que igual foi levado ata alí. No penedo vense talladas varias pías seguidas, polo que e muito seguro que seu uso fora para rituais relixiosos. Tamén onde acaba a terraza principal do asentamento na esquina sur antes dun gran desnivel, pódese ver unha pedra que sobresae dende a cal temos unhas incribles vistas sobre o val do Miño e redores.
En canto a cerámica, pódese observar algunha dispersa pola zona ou entre muros pero en pequena cantidade. Destaca que topei o que parece restos dunha ánfora ou cerámica que parece máis ben pola cocedura e espesura de época romana. Tamén topei outra cunha tipoloxía máis indíxena, cunha maior espesura e menos dureza.

CONCLUSIÓNS
Unhas das conclusións que se pode dar despois deste pequeno estudo do Monte dos Cubos, e a hipótese de que pode ter un inicio de ocupación muito anterior o que oficialmente comunicouse na súa cronoloxía (do II-I a.C). Parece que si tivo unha reconstrución ou repoboación entorno os nos séculos II a I a.C cunha nova arquitectura sobre un asentamento castrexo anterior, pasando logo a conquista romana e estando habitado parte dese período (restos cerámicos). Pero unha gran curiosidade que debe marcarse neste poboado no pouco que esta escavado, e a mestura de arquitectura antiga como vivendas circulares sen porta, aproveitando os penedos dos lugar… coa arquitectura máis avanzada en séculos como vestíbulos, alxibes… Puido ser o Monte dos Cubos un poboado que pasou en primeira persoa do seu estado antigo a un asentamento con novas formas a base de reconstrucións e “reformas”.


FICHA TÉCNICA

Tipo de ben:  Asentamento Fortificado (Castro)   
Lugar: Monte dos Cubos (Tui)
Altitude: 270 m

Cronoloxía: II-I a.C a período romano (seguramente cun inicio anterior)                 
 Propiedade: Parque Natural Monte Aloia
Catalogado pola xunta: Si

Estado de conservación: bo recentemente acondicionado, pouco escavado.
Conserva tradición oral: Si 

COMO CHEGAR
Recentemente sinalizado dende Tui, o máis rápido e saír da autoestrada no desvío a Baiona, o penúltimo antes de Portugal. Desde este xa esta sinalizado e nunha curva pronunciada antes de chegar o casco urban de Tui collemos unha estrada que pasa por enriba da autoestrada dirección Frinxio. Unha vez nesta aldea, o castro esta marcado cunha gran sinal na entrada dun camiño, o cal temos que seguir ata un cruce onde aparece un panel indicador con rutas no Monte Aloia e o castro. Collendo o camiño alí indicado dirección sur temos unha tirada andando de case 2 km ata o poboado, nas cales hai que fixarse nas indicacións marcadas nas pedras nos cruces. Recomendo visitar o poboado con tempo para recorrer estes case 4 Km en total con tranquilidade, aparte que non e difícil perderse no lugar.

viernes, 31 de enero de 2014

jueves, 23 de enero de 2014

Parte da batalla xa esta gañada

Ponteareas, primeiro concello libre de herbicidas

Aposta por métodos mecánicos ou biolóxicos non contaminantes nos espazos públicos e promocionará cursos formativos sobre agricultura ecoloxica.


Ponteareas será o primeiro concello galego en estar libre de herbicidas, cando menos, nos espazos públicos. Así o aprobou por unanimidade o pleno municipal que aposta polo uso de métodos mecánicos ou biolóxicos non contaminantes e sen dano para a saúde e o medio ambiente.
 
Todos os grupos do concello tamén acordaron a promoción de cursos formativos sobre agricultura ecolóxica e libre de químicos nas parroquias para favorecer a sustentabilidade e a saúde da cidadanía de Ponteareas, así como o mantemento da calidade da auga.

Contaminación de augas

No plento tamén se debatiu a preocupación dos veciños da parroquia de Ribadetea en relación coa posible contaminación das augas para consumo humano pola aplicación de herbicidas.
 
A este respecto, acordouse por unanimidade que se garantirá a saúde dos veciños solicitando á entidade que pretende realizar a aplicación de herbicidas en puntos de captación de augas veciñais métodos de control alternativos e non químicos.
 
A prohibición, realizada por iniciativa do Grupo Ecoloxista Adenco, foi trasladada a todos os colectivos e entidades políticas, sociais e veciñais do concello ademais da outros organismos como a Deputación de Pontevedra, a Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Insfraestructuras e o Ministerio de Fomento por ostentar competencias na conservación de espazos onde se aplican tratamentos con herbicidas.
 
O grupo ecoloxista considerou estes acordos como "moi positivos" aínda que anunciou que esixirán o cumprimento das prohibicións e acordos animando aos veciños a denunciar calquera actuación de vaia en contra do pactado.

A TÚA ACHEGA FAI QUE GC POIDA PUBLICAR NOVAS COMA ESTA. SÓ DEPENDEMOS DE TI.

FONTE: Galicia confidendcial

lunes, 20 de enero de 2014

Triste ignorar e ocultar a nosa rica historia e traer a épica estranxeira

Porriño regresará a la época de los celtas con una fiesta ambientada en la Galia

Recreará las historias de Astérix y Obélix - El evento se celebrará en verano, en dos jornadas

18.01.2014 | 01:03
El Concello de Porriño prepara una nueva fiesta con la que el municipio retrocederá en el tiempo, recreando el ambiente de la Galia, donde vivían los personajes de Astérix y Obélix. "Sumergirse en la historia y viajar cientos de años atrás para revivir las culturas y costumbres de nuestros antepasados es el objetivo de celebrar Porrigalia", señala el edil de Festejos, Manuel Alejandro Lorenzo.
La fiesta se realizará en dos jornadas de un fin de semana de verano, todavía sin concretar. "Participarán activamente la hostelería y el comercio de la villa, así como también los clubes deportivos, las asociaciones y todos los vecinos que así lo deseen", aseguró el alcalde Nelson Santos, quien añadió que "comenzaremos a reunirnos con todos estos colectivos para organizarnos y poner en práctica el proyecto ya realizado por el Concello para celebrar Porrigalia".
El objetivo de esta iniciativa es que las personas que asistan se vistan con indumentarias celtas y que los bares, comercios, viviendas y calles se decoren para la ocasión. Se reproducirán las historias de Astérix y Obélix, acompañados de algunos de sus amigos, tales como Ideafix, Panorámix o Esautomátix.
Así, se dispondrán puestos de comida y bebida, habrá danzas, demostraciones, teatro, fiestas nocturnas y se realizarán unos juegos olímpicos, con modalidades ambientadas en la época: lanzamientos de jabalina y de menhir, carreras de relevos y de cuadrigas, salto libre, lucha, juego de puntería, enfrentamiento a la "bestia", cruce del abismo y toreo, entre otros.
"Todo ello servirá de muestra de las costumbres galas en los diferentes ámbitos de la vida, desde el deporte, hasta la familia o la gastronomía", indica Lorenzo.
También se recreará un debate y una sesión plenaria destinada a mayores de 60 años, se llevarán a cabo competiciones entre galos y porriñeses, en disciplinas como la música, la herrería o la cantería.
FONTE FARO DE VIGO.

Dicir a esta iniciativa que ben sendo o típico por desgraza de dar valor o de fora e ignorar o noso, pois neste caso O Porriño e un dos concellos que máis lendas garda da época prerromana, lendas da belicosidade dos antigos poboas castrexos e ata a resistencia deles o avance romano sendo segundo unha lenda, as últimas terras en renderse do territorio galaico.

Podemos recordar así dúas lendas das terras da Louriña, a primeira ambientada no século IV a.C da cal se gardan fragmentos posteriores no Archivo Diocesano da Catedral de Tui:
O redor do ano 377 antes de Cristo un labrego que asentabase xunto as augas do río Louro e asesinado xunto súa familia polo rei dos Grovios (Tribu con capital na zona de Tui) chamado Trota “o Ilustre”, o parecer por motivos de queixas ante os impostos deste.

Entón os poboadores se alzan en armas e marchan contra trota cuns 100 guerreiros, os cales se unen outros 400 bracarenses (da tribo belicosa  dos Bracaros, que asentábanse na zona da actual Braga) todos as ordes do xoven guerreiro Ghovari, o cal vence os tudenses matando a Trota e súa familia en vinganza, gañándose un gran respecto das tribos dos seus redores. Logo instala súa nova capital como caudillo dos Grovios en “A Quinta”, na parroquia de Pontellas.

O nome de O Porriño descende do sobrenome que se ganou o novo caudillo, o cal chamaron “O Pueril”, pois só contaba con 17 anos cando venceu a Trota, sendo así o orixe do nome de O Porriño e súas terras.
Aquí vemos unha lenda que perdura no tempo que nos mostra os conflitos internos entre tribos castrexas e súa belicosidade creando aveces alianzas con outras tribos para problemas internos. A parte que ven sendo a lenda a cal da orixe o nome de O Porriño do xoven rei Ghovai o Pueril. Pois agora vai a outra que tamén ten unha gran importanza se o que conta e verdade.

Se di que alí chegou o redor do ano 70 d.C o xeneral romano Vespiano e súas tropas. Os Grovios que habitaban as ribeiras do Louriña conseguen resistir 7 meses, pero logo chega a lexión XI Legio Ave Fénix que cambia a balanza. Finalmente no ano 72 os Grovios  porriñeses deciden pactar e renderse abríndolle a s portas a Roma, sendo o último pobo galaico en facelo. O trato beneficiou tanto a eles como roma, facéndose socios comerciais e non sometidos.

Con un estilo moi o de Obelix e Asterix resistindo os romanos, e sendo os últimos do país Galaico pero neste caso nas súas propias terras, pero claro, seguramente nin os políticos porriñeses coñecen ou preocúpanse coñecer a súa historia e o de fora sempre vende máis, triste pero esa e nosa realidade.

martes, 14 de enero de 2014

Un cambio da forma de vida, cultura castrexa no V a.C, I parte

Situándonos nunha liña cronolóxica entre a idade de Bronce final e o inicio da idade do Ferro galaica, entre o cambio da vida en poboados simples o ar libre a expansión e progresión da cultura castrexa en poboados fortificados e alterados artificialmente do entorno natural. Posiblemente ese asentamento máis forte a un lugar fixo teña relación cun crecemento dunha agricultura máis intensiva en terras máis profundas, deixando nun segundo plano a recolección.

 Pode ser que preto deste período, cunha crise global na Europa de falta de recursos para a metalurxia apareza unha etapa de intranquilidade e escaseza, polo que o saqueo convertese nunha vía de riqueza e facilidade nos malos tempos. No caso galaico, xa antes do V a.C que e cando se expande a cultura castrexa, temos asentamentos fortificados característicos desta cultura. Puido ser que nestas terras xa existise a necesidade nalgúns casos como castros costeiros que practicaban comerzo con ricas culturas distantes de fortificarse para protexer esa riqueza, ou tamén pode que sexa o inicio dunha sociedade guerreira vinculada o estatus do guerreiro, neste caso temos premisas de que puido ter que ver non só con riquezas materiais senón tamén co gando, polo que romarías ancestrais que chegan os nosos días como o rapto do gando na “rapa das bestas” puido ter un orixe neste período. Pouco a pouco iremos analizando por partes este período para poder facer un pequeno estudo que nos acerque a como puido ser esta época de cambio.


Castros anteriores o século V a.c ou que comezan seu inicio nese século.

Pero xa antes do século V a.C comeza no territorio galaico a forma de hábitat en recintos ou asentamentos fortificados do exterior, alterando o terreo de forma artificial con foxos ou terrapléns de terra para unha millor defensa. E máis, consta destacar que algúns importantes asentamentos con estas características chegan a este período xa abandoados ou deshabitados.

Son os casos por exemplo de asentamentos moi antigos como Terroso (Mos) que data como inicio no século VIII a.C e polo final VII a.C xa estaba abandoado, pese ser avanzado para época con muros e vivendas en pedra, destaca a aparición dunha fouce xa de ferro e non de bronce. Outro caso parecido ocorre co castro de Penalba (Campo Lameiro) o cal data do século VII a.C e chega a este período xa deshabitado. Pero un dos casos máis descoñecidos e tapados que presenta unha importanza de primeiro orde sería o caso do xa desaparecido castro da Punta dos Muros, na A Coruña. Este antigo asentamento xa desapareceu para sempre baixo as obras do Porto Exterior da Coruña, pasando a ser só un recordo do que puido ser un dos primeiros castros coñecidos e  avanzados da Europa Atlántica.                                                                                      
Este castro que se atopaba nunha península datou cunha fecha de inicio no século IX a.C, tendo seu maior auxe no VIII o VII a.C. Estaba totalmente construído en pedra cunhas vivendas alongadas adaptadas o entorno natural e con algo peculiar, non había practicamente restos de comercio pese ser costeiro, nin de agricultura ou outras actividades económicas, só unha, a metalurxia do bronce. Súa función pode ser que fora esa, un asentamento excepcional para seu tempo cunha autentica industria e actividade  da metalurxia do bronce no seu interior, tal vez estamos falando dun pobo guerreiro? Pola súa situación, datación e carácter puido ser esta a patria do enigmático Breogán?

Vista aérea do que era o antigo asentamento fortificado da Punta dos Muros.

Por outra banda, hai outra serie de poboados antigos que non só pasan o V a.C, senón que medran seu desenvolvemento e ata algúns chegan a pasar a etapa da conquista romana. Destacar entre os máis antigos que chegan a este período o castro costeiro do Neixón Pequeno (Boiro), o cal ten un inicio entorno o VIII a.C con restos dun importante comerzo púnico e fenicio. Moi similar ocorre co castro da Lanzada, o cal data cun inicio tamén do século VIII a.C e tamén cun importantísimo comerzo cos púnicos e fenicios, chegando a posuír no seu interior unha autentica factoría comercial nunha estrutura de gran tamaño similar a unha vivenda que se desterrou no seu interior.

Outros castros costeiros similares que van aparecendo na paisaxe galaica, moi vinculados o comerzo con pobos estranxeiros son o de Punta do Muíño de Vento ou illa Toralla en Vigo, o de Âncora en Portugal ou Taramancos en Noia. Estes castros tal vez tenden a fortificarse precozmente a comparación dos de interior pola necesidade de protexer e defender eses bens comerciais ante ameazas exteriores, tanto de terra (indíxenas) como de mar (foráneas).


Vivenda do castro da Punta do Muíño de Vento, que se atopa agora no interior da casa do mar de Vigo.

Outros castros igualmente antigos pero que parecen depender doutros factores similares para seu asentamento son os do sur do territorio galaico, o que hoxe ben sendo o norte de Portugal. Neste caso temos castros moi antigos como Roriz (Barcelos) ou Penices (Braga) que poden datar nun inicio entorno o X-IX a.C pero cun hábitat máis de val.  A diferenza que as augas tranquilas das Rías Baixas, estes poboadores buscan o val con vías fluviais para asentarse ante as bravas augas abertas do Atlántico, así podemos destacar os vales do río Cabe e Ave nun  primeiro plano, e logo os do Miño, Limia e Douro.

Estes castros teñen un desenvolvemento agrícola seguramente maior, o que fai un incremento demográfico facendo que nos séculos VII e VI a.C aparezan nesta franxa sur entre o Miño e o Douro muitisimos novos asentamentos fortificados, como Coussorado (Paredes de Coura), Terroso (Povoa de Barzím) ou Santa Luzia (Viana do Castelo) os cales presentan un tamaño considerable e un nivel de urbanización maior.

Vivendas reconstruídas na cividade de Coussorado.  

Por último para rematar esta pequena introdución con outra serie de asentamentos que aparecen cun inicio de fortificación esparcidos polo interior do territorio galaico, sobre todo en vales non distantes da franxa costeira e cunha maior tendencia a zona sur. Son os casos de Troña (Ponteareas), A Graña (Toques), Castromao (Celanova) ou Borneiro (Cabana de Bergantiños) que datan cun inicia anterior o século VI a.C. 

Posiblemente estes novos poboados colleran exemplo dos costeiros nalgúns casos, noutros tal vez por estatus sobre outros poboados do entorno e gardar riquezas no seu interior, ou simplemente por inseguridade ou carácter máis guerreiro dos seus poboadores. A maioría neste caso sobrepasarian a barreira do século V a.C e mesmo este tipo de hábitat, sobre todo en zonas estratéxicas en vales fluviais aumentaría e expandiríase por case todos os vales do territorio galaico dende unha franxa costeira cun maior auxe no sur cara terras interiores e do norte.. Algún importantes puideron comezar a súa actividade neste período  como Seceda (Cualedro) ou Monte do Castro de Vigo e o de Ribadumia.

Este pequeno estudo son unha hipótese e a nivel persoal.
Jhonathan Zúñiga Puga



martes, 3 de diciembre de 2013

O Penedo da Campá, no monte Pedraquetinha (Toutón-Mondariz)



Situámonos a máis de 500 metros de altura na cima do monte Pedraquetiña, que ten a súa cota máis alta pertencente a parroquia de Toutón no concello de Mondariz, pero nesta máxica montaña sobre o val do Tea e seu afluente río Borbén tamén lindan as parroquias de Borbén pertencente o concello de Pazos de Borbén, e Parades pertencente o de Ponteareas.

É a escasos metros da cima onde se atopa este peculiar e incrible monumento patrimonial moi marxinado a día de hoxe, tratase do “Penedo da Campá ou Campana”. Veciños da zona contan, que no alto da Pedraquetiña existe unha pedra, que antigamente se a batías cun pau, soa como unha campá dunha igrexa.


Seguindo esta pista, chegamos a famosa pedra, a cal quedou moi danada por traballos de cantería e unha escavadora fai uns anos. Mesmo así, tivemos o pracer en situ como se pode ver no vídeo, de probar esa son con forma de eco que soa se bates nela nuns buratos que ten na parte de abaixo. Ese buratos ou orificios, furan de forma artificial o penedo no centro, e dicir foron feitos a posta para que esta pedra, situada estratexicamente a máis de 500 metros sobre o val do Tea e Borbén, soara como unha campa.


Pouco se sabe do orixe e poucos coñecen a día de hoxe esta pedra, pero topamos cunha importante pista no folclore e ledas da zona, onde o parecer no alto do monte Pedraquetiña habitaba nos “tempos dos mouros” unha fermosa moura. A lenda desta moura e moi común a doutras partes da Galiza, pois os mozos tentaban subir o monte para vela e namorar a esta bela rapaza, que vivía no alto “nunha pedra”, que era o único que tiña, de hai o nome do monte “Pedraquetiña”.

Como noutros monumentos patrimoniais moi similares como “o Catabún” en Budiño (Porriño), ou o “Penedo da Campá” de Troáns (Cuntis), tamén nos falan as lendas de mouros, polo que é moi posible que os habitantes dos antigos castros dos redores (Toutón, Xunqueiras..) traballasen e utilizasen este tipo de pedras para comunicarse, alertar ou avisar. A isto hai que sumarlle o lugar estratéxico no que atopase, no cauce medio do val do Tea e do val do río Borbén.

Vista do penedo o val do río Borbén.

En canto o estado de conservación deixa muito que desexar, aparte de atoparse marxinado e se valor total na actualidade. O penedo en si fáltalle un anaco, no cal aínda se pode ver a marca dun barreno de canteiro que o rompeu. Por se fora pouco, fai una anos unha escavadora o desprazou e volcou do seu lugar orixinario, que era xusto debaixo asentado sobre unhas pedras de base postas artificialmente. En ambas dúas accións agresivas contra el, a ninguén practicamente importoulle nin ninguén protestou.
 Marca de barreno de canteiro no penedo.
Lugar onde posiblemente estivese orixinalmente situado o penedo.

Tamén destacar que ten na súa superficie un petróglifo actual relixioso, que ten tallado no penedo unha cruz latina de gran tamaño coas letras en maiúsculas MT e PV, xunto coa fecha (seguramente de cando o gravaron na pedra) 1928. Este resto, e unha forma de “cristianizar” o que era dos pagáns mouros.

FICHA TÉCNICA

Tipo de ben:  Monumento indefinido   
Lugar: Monte Monte Pedraquetiña (Toutón-Mondariz)
Cronoloxía: Descoñecida (Idade de Ferro-Bronce??)                 
 Propiedade: Privada (Mancomún)

Catalogado pola xunta: Non

Estado de conservación: Malo, moi danado e sen protexer.

Conserva tradición oral: Si