Personaxes ilustres: A familia Bugallal

A familia dos Bugallal foi unha das máis influentes na Galiza de finais do século XIX e principios do XX. Así mesmo o reflexa un xornalista anónimo do xornal La Correspondencia Gallega no 1891.

 “Cuando el mismo Cánovas era

Vencido en Cieza, el distrito de

Puenteareas permanecía inalterable:

En todas las elecciones generales

De aquel tiempo salió victorioso

D .Saturnino Álvarez Bugallal.”

Esta familia natural de Ponteareas de recursos limitados, en apenas uns sesenta anos foron capaces de escalar escalóns sociais e converterse nunha das familias máis influentes na elite económica e política do estado español. Nunha época onde o caciquismo e as influenzas estaban o día, os Bugallal foron estendendo súas influencias pola Galiza da época o igual que outras familias galegas como os Monteristas, os Gassetistas, os Riestistas ou os Besadistas.

Estatua de Gabino Bugallal en Ponteareas.

Os Bugallal saíron do anonimato con Jose Ramón Bugallal Muñoz, notario de Ponteareas que apostou por seu sobriño Saturnino Álvarez Bugallal o cal tiña unha sólida formación humanística e xurídica, aparte de ter facilidade de palabra e ser un gran orador.

Saturnino fora compañeiro de estudos de Murguía, era conservador e conseguiu darlle prestixio o seu apelido chegando a ser ministro e embaixador. Case o mesmo tempo pero moito menos relevante naqueles anos tamén seu irmá Benigno Álvarez Bugallal pasou de militar a xeneral, pero non puido ver o gran ascenso dos Bugallal pois morreu no 1885.                                                                  

 Moi pouco despois dous sobriños de Saturnino, fillos do notario J.Ramón Bugallal, saíron elixidos como deputados, tratábase de Gabino Bugallal e Darío Bugallal.

Gabino Bugallal

 

Gabino Bugallal Araújo naceu no 19 de febreiro do 1861 en Ponteareas, sempre estivo en formacións conservadoras e no 1886 foi elixido deputado por Ponteareas, sendo despois por outros partidos xudiciais ata que no 1903 foi designado ministro, permanecendo así en gobernos conservadores na carteira ministral. Pero foi en marzo de 1920 onde conseguiu seu máximo auxe, sendo nomeado Presidente de Consejo de Ministros do estado español provisional durante cinco días despois do asasinato de Eduardo Dato. Foi nomeado ministro ata en oito ocasións, presidente das cortes e xefe do partido conservador, coa proclamación da II República marchou a París, onde morreu o 31 de maio do 1932.

Darío Bugallal

En canto seu irmá, Darío Bugallal Araújo, pasou do distrito de Ponteareas o Senado deixando a outro irmá no seu sitio en forma de relevo no 1903, deixando como novo deputado por Ponteareas a Isidoro Bugallal Araújo.

Cando os Bugallal acabóuselle o apelido por consanguinidade, recurriron a familia por afinidade para seguir coas súas influencias, así Manuel Fernández Barrón xenro de Gabino representou Ponteareas. Tamén outro xenro de Gabino, Luis Usera Bugallal logrou representación por Chantada e outros distritos, o igual José Estevez Carrera, abogado do bufete de Gabino que conseguiu o distrito de Ribadavia dende o 1914 ata o 1923. 

Isidoro Bugallal

Os Bugallal conservaron súa vila natal Ponteareas como un fortín, conseguindo logo expandir súas influencias como se dun imperio se tratase por outros distritos galegos coma Bande, Chantada, Xinzo de Limia e Ribadavia. Chegaron a ser o máis parecido a uns señores feudais da época contemporánea, recibindo homenaxes constantes de outros deputados, sobrevivindo seu imperio a ditadura de Primo de Ribera.

Un pequeno recordo, recibimento de Alvaro Pino en Ponteareas despois de gañar a Volta España 86

Vivenda onde naceu Reveriano Soutullo (1880-1932)

Inda que se di que tamén poido nacer en Redondela durante unha viaxe da nai a esa vila, o máis probable e que nacese e criase súa infancia nesta casiña do barrio ponteareán da Castiñeira.

Persoaxes ilustres: Álvaro Pino

Álvaro Pino Couñago, é un dos deportistas máis destacado dete concello, naceu na parroquia de Fontenla o 17 de agosto de 1956, é ex ciclista e foi no 2010 director deportivo do Xacobeo Galicia.

Comezou coma profesional no 1981, ano no que gañou a súa primeira etapa na Volta Ciclista a España no recorrido Zaragoza-Torrejón, tras unha escapada de 200 km. No 1983 foi cuarto na volta España, chegando a ser líder poñendo en apertos ao propio Bernard Hinault.

Pero seria no 1986 cando quedara vencedor da Volta España derrotando en todos os terreos a primeiras figuras como Sean Kelly, Robert Millar, Laurent Fignon ou Pedro Delgado. No1988, gañou o Gran Premio da Montaña e tres etapas máis. En 1989 gañou a célebre etapa dos Lagos de Covadonga. Nesa volta, co equipo ZOR, foi dúas veces primeiro na clasificación por equipos (en 1983 e en 1985).

No Tour de Francia, acadou en dúas ocasións a oitava posición (en 1986 e 1988).

Outras vitorias importantes no seu palmares serián a Subida ao Naranco en 1982, a Volta a Cataluña, dúas etapas e a Escalada ao Montjuic no 1987. Ademais da mencionada vitoria na Volta a Cataluña de 1987, foi segundo en 1986, cuarto en 1988 e terceiro en 1989. Na Subida ao Naranco, ademais da devandita vitoria, foi dúas veces terceiro: en 1987 e 1989.

Na Volta Asturias subiu tres veces ao podio: foi terceiro no 1982, segundo en 1983 e terceiro de novo no 1989. Foi terceiro no Gran Premio de Navarra (hoxe Premio Miguel Indurain) en 1985, tamén terceiro na Subida ao Urkiola en 1988 e segundo na Klásica de Primavera do 1989.

Na Volta Galiza, a súa mellor posición foi 2º en 1988, ano en que gañou tamén unha etapa e o Gran premio da Montaña. Tamén gañou o Gran premio da montaña da Volta Euskadi esa tempada.

Tamén foi campión galego de ciclocross 1987-88, 1988-89.

Foi seleccionado en sete ocasións para disputar o campionato do mundo de ciclismo de fondo por estrada. En 1988 recibiu o Premio Superprestixio de Unipublic. Quedou no posto 18º no Giro Italia do 1983, especialmente deseñado para rodadores e velocistas.

En total, estivo como ciclista profesional 11 anos, dende 1981 a 1991, se ben as tempadas de 1984 e 1990 pasounas practicamente inactivo debido á lesións. Con todo, a súa participación na primeira metade da Volta ciclista España de 1990 foi decisiva para o triunfo final do seu compañeiro de equipo Marco Giovanetti. Tivo que retirarse, por múltiples lesións, cando estaba de 10º na clasificación xeral.

Como profesional correu nos equipos Colchón CR, BH, Seur e Kelme, retirándose en 1991. Posteriormente, foi director deportivo do conxunto ciclista español Kelme (1992 a 1999) e despois do suízo Phonak (de 2002 a principios do 2005). Foi o descubridor para o ciclismo de élite dos corredores galegos Marcos Serrano e Óscar Pereiro.

En maio de 2006, foi presentado oficialmente como director técnico do equipo profesional de ciclismo galego Xacobeo Galicia. Con el como director de equipo, o Xacobeo Galicia proclamouse campión por equipos da Volta ciclista España 2009.

Personaxes ilustres: Fermín Bouza Brei

Fermín Bouza Brei (Ponteareas 1901 - Santigo de compostela 1973) e un dos personaxes máis ilustres o noso concello, historiador, etnografo e escritor que escriviu a maioria das suas obras en galego.

Publicou seu primeiro articulo no 1919, chamado Teatro de antaño en Santiago, escrita en castelán. No 1923 foi un dos fundadores do Seminario de estudios gallegos. O seguinte ano publicaría seu primeiro articulo en galego, Os estudantes ao arcebispo. Neses anos tamén foi colaborador das revistas Cristal, Resol e Nós.

Xuiz dende 1929, foi retirado deste cargo durante a dictadura por galeguista ata o 1938 0nde o reacmitiron trasladandose a Viella (Lleida) onde estivo nese cargo nesa localidade ata ser transladado A Estrada. Ingresou na Real Academia Galega no 1941.

Como poeta destaca por ser o iniciador do "neotrovadorismo", tendenza a cal seguirian outros autores coma Álvarez Blazquez ou Álvaro Cunqueiro Neste campo foi autor de Seitura e Nao senlleira.

A pesar da dictadura seguiu estudando a historia da Galiza, sobre todo no campo da arqueoloxía e prehistoria no instituto Padre Sarmiento. Desenrrolou un gran estudo científico nesta sección, na que ademáis engadiu estudos na numismática, epigrafía e etnografía. Suas obrascientificas máis importantes foron Bibliografía da prehistoria galega, Pehistoria e Folklore da Barbanza e A civilización neo-eneolítica galega.

No campo hisorico tamén se investigou o igual o autor deste blog a situazom do Monte Medulio, no cal os últimos galaicos castrexos resistiron os romanos pra despois suicidarse. Femín Bouza Brei situou este emblemático monte nun cumio da parroquia de Meder, en Salvaterra de Miño, o cal posiblemente máis adiante estudemos.

Tamén foi biografo de outros autores coma Rosalia de Castro. No ano 1992 dedicouselle o día das letras galegas.

Personaxes ilustres: Reveriano Soutullo Otero (1880-1932)

Reveriano Soutullo foi un famoso compositor de zarzuelas que nace en Ponteareas no ano 1880, aínda que tamén se dice que nace en Redondela nunha visita que sua nai fai a uns familiares.

O seu pai dirixia a banda de música de Redondela, polo que sempre tubo o mundo da música moi cerca. Con 19 anos marchouse a estudar música a Madrid, primeiro nun conservatorio gañandose a vida tocando o cornetín. Logo fixo a proba de asceso ao curso de armonía e composición, onde nesta última deronlle un premio extraordinario, algun dos seus mestres foron os famosos Arin e Fontanilla. Tamén e por esta época cando por culpa dunha infeczom de oido quedase medio sordo.

No 1906 voltou a Vigo onde recibiu unha beca pra estudar no extranxeiro, entrando en contacto con compositores italians, alemans e sobre todo franceses. Despois da sua andadura por Europa volta a Madrid onde empezaria a centrarse nas zarzuelas, compoñendo algunhas famosas coma Amores de aldea.

Xunto o valencián Juan Vert forma un famoso tándem entre 1919 e 1932, onde compoñerian grandes éxitos como La del Soto de Parral, La leyenda del beso o El último romántico. Juan Vert morreria no 1931 a causa dun infarto.

Reveriano Soutullo morreria tamén pouco despois, tan só un ano máis tarde que Juan Vert. A causa da sua morte seria unha complicazom nunha operación de oido, no 1932. Nos 52 anos de sua vida deixou grandes composicións coma o famoso pasodoble Ponteareas, Suite Vigo o La leyenda del beso que seria máis tarde utilizada por Mocedades.