lunes, 15 de abril de 2013

Chega a primavera O Condado

Din que coa primavera todo resurxe, e pode que sexa verdade, pois coas riadas polas intensas choivas e o florecemento dos arbores, fan que a Freixa presente neste momento unha aspecto inusual e limpa.

jueves, 11 de abril de 2013

Palestras do autor: No Centro Cultural de Ribadetea, Ponteareas

Palestra do autor no Centro Cultural de ribadetea (Ponteareas) sobre o Reino Suevo da Gallaecia, agradecer a AA.VV de Ribadetea por organizar a palestra e a Oskar Sombra polas fotos http://www.facebook.com/SombraGraphics .


Palestras do autor: No CSA O Fresco, Ponteareas

Palestra do autor do blogue sobre o Reino Suevo da Gallaecia,  agradecer o Centro Social O Fresco por poder dar a palestra e por as fotos.


miércoles, 10 de abril de 2013

As Tres Cruces, Mondariz-Balneario

No barrio de San Pedro, no pequeno concello de Mondariz-Balneario moi preto da ribeira do río Xabriña, no lugar coñecido como O Bosque nos atopamos con este peculiar monumento.

Tratase de As Tres Cruces, o conxunto fórmao unha grande pedra granítica apoiada en dous chanzos que o fan moi similar a un dolmen. Na súa parte superior foron colocadas tres grandes cruces tamén en granito sen imaxes que representan o Calvario. Na pedra hai tallada unha data, que marca o ano 1700, seguramente ano no que se colocaron estas tres cruces.

Pero en As Tres cruces hai moito máis, xa que na pedra base tamén hai petróglifos, algúns cristiáns, como representación de cruces, pero outros parecen moito máis anteriores, así distínguense al menos tres coviñas ou cazeroletas. Tamén na cima, xunto as cruces, hai un cavada na pedra unha pequena pía con forma rectangular (ES-OS) que de seguro tiña un uso relixioso ou de culto.

Este monumento e un claro símbolo de cristianización dunha representación pagán, de entrada pode ser que no seu orixe fose un dolmen ou un lugar de culto pagán, o cal tamén tiña petróglifos polo menos na pedra base. Nos redores tamén se atopa a capela de San Pedro, do século XIII.
Vista os apoios da pedra base, os cales nos recorda os dos dolmens.
Na pedra base podemos ver petróglifos como esta coviña (esquerda) e a outra representación (dereita).
Na cima, xunto as cruces pía rectangular.

FICHA TÉCNICA

CATEGORIA DO BEN: Catalogado (Catálogo da Xunta e do PXOM)
PARROQUIA: Barrio de San Pedro, Mondariz-Balneario
ADSCRIPCIÓN TIPOLÓXICA:  Varios, ben histórico/cultural
DATACIÓN: Descoñecida / Moderna
CLASIFICACIÓN DO SOLO: Protexido
 USO DO SOLO: Público (zona recreativa)
PROPIEDADE: Pública
ESTADO: Bastante bo a que pertence a cronoloxía máis actual, e dicir a cristián, a anterior pagán atopase moi deteriorada.

DEBUXOS DE ALGUNHAS REPRESENTACIÓNS GRÁFICAS DA PEDRA (PETRÓGLIFOS)



lunes, 8 de abril de 2013

Cultura Castrexa: O Castro, As Searas (Angoares)

Entre o casco urbano de Ponteareas e a parroquia de Angoares, máis concretamente no barrio das Searas pola parte de atrás do espazo comercial do Eroski, seguindo o camiño que por alí discorre nada máis saír da zona das casas e adentarnos no monte nos topamos con este impresionante asentamento fortificado castrexo.

Vista a entrada da principal a Croa entre os parapetos.

Este asentamento aproveita unha gran lomba que puido ser natural nun primeiro momento a cal a reforzaron  e alteraron para unha mellor defensa, nesta lomba central en forma de meseta moi parapetada e fosada polos bordes, asentaríase a zona habitacional do poboado. O redor dela a bordea un gran foxo, o cal en moitas zonas esta moi ben definido, sobre todo na cara norte e oeste, onde a súa alteración sobre o terreo e moi pronunciada interrumpindo a lomba chegando os 100 metros de longo por 40 de ancho máis ou menos medidos dende o borde superior da meseta poboacional e o outro lado. Pola cara sur e este pola contra temos aínda restos de pequenos parapetos de defensa acompañados de pequenos foxos destacando dous que chegan os trinta metros, seguramente esta zona sería a máis vulnerable defensivamente polo que construíron estas alteracións defensivas. Engadir que tamén por esta zona co avance das leiras de traballo atopase máis destruída.

O espazo habitacional situado na lomba principal, e totalmente chan na cima e ten restos de antigos postes e pastas de divisións agrarias. Ten unha lonxitude de 110 metros por 60 metros.
Ten dous camiños principais de acceso a esta acrópole ou croa, e un secundario pola cara norte. destacar o que se atopa máis preto do camiño, pois cando escavaron para este acceso deixaron a vista resto pétreos que poden tratase ou ben de muros defensivos ou de vivendas.

En canto as zonas máis afectadas por destrución, destacar as partes sur, este e oeste onde polo avance das leiras foron gañando terreo os parapetos defensivos destruíndo estes. Tamén no camiño que discorre pódese ver perfectamente como atravesaron un parapeto para a construción deste. Por último na cara norte e oeste, pegados o camiño pódese ver restos de canteiras antigas que destruíron parte asentamento. Engadir que polo propio camiño, pódese ver restos cerámicos dispersos pola zona.

Por último dicir que este castro parece de carácter mineiro o igual que outros dos redores pola seu gran complexo defensivo. Recordar que neste tramo medio do Tea existen restos dunha sucesión importante de restos de minas romanas de extracción de recursos primarios, polo que seguramente este castro sexa de cronoloxía romana. O parecer na zona norte afectada pola cantería en antano había un gran penedo circular, o cal os veciños chamaban o "penedo do castro" ou "pedra do castro". Esta a día de hoxe atopase desaparecida.

Superficie da lomba habitacional totalmente chan.
Alteracións defensivas dos parapetos e foxos na cara sur.
Impresionante foxo que interrumpe a lomba na cara norte.
Terraplén que rodea a lomba ou acrópole (croa) principal.
Restos pétreos a vista na acrópole.

FICHA TÉCNICA
CLAVE DE IDENTIFICACIÓN (D.X.P.): GA36042030
PARROQUIA: Angoares (San Pedro) - Ponteareas
 U.T.M. COORDENADAS. XEOGRÁFICAS: LONX.: 08º 30' 29'' LAT.: 42º 10' 10''
ALTITUDE (m. s.n.m.) : 35 metros
ADSCRIPCIÓN TIPOLÓXICA:  Asentamento fortificado (Castro)
DATACIÓN: Idade de Ferro / romana
CLASIFICACIÓN DO SOLO: SOLO RÚSTICO DE PROTECCIÓN DO PATRIMONIO
 USO DO SOLO: Forestal e outros
PROPIEDADE: Privada (varios propietarios)
ESTADO: Estrutura defensiva en boa conservación, algunhas alteracións de destrución nas zonas parapetadas e sen escavar.

PLANO DO POBOADO

jueves, 4 de abril de 2013

O galego, lingua de poetas, Urban Trad en galego

Petróglifo do Penedo da Sartén, Cristiñade

O penedo da Sartén fai de linde natural entra as parroquias pontareáns de Cristiñade e Guláns. chamase así debido a súa forma semicircular e ter na superficie unha cavidade con desaugue a cal non parece natural, tendo así unha forma similar a unha sartén.

A pedra nai granítica mide 2,20 x 2 metros, sobresaíndo do chan 1 metro, nun dos seus lados pareceu un petróglifo con forma cruciforme, orientado norte-sur e rematando na súa parte sur nun triangulo. as súas medidas son 24 por 15 cm.

Pola súa forma de cruz sempre pensouse que seu orixe era recente, o cal a súa función era marcar o límite entre as parroquias de Cristiñade e Guláns. Pero máis recentemente atopouse polos seus redores restos cerámicos que parecen anteriores a idade de ferro, a iso engadirlle que a cavidade da cima da rocha non parece alterado naturalmente pode dar pe a outras hipóteses, non do petróglifo en si, senón do que puido haber os seus redores. Tamén destacar a súa forma triangular o final da cruz.

FICHA TÉCNICA
 
CLAVE DE IDENTIFICACIÓN (D.X.P.):   GA360420102  
PARROQUIA CONCELLO:  GULÁNS (San Xulián) / CRISTIÑADE (San Salvador) PONTEAREAS 
 U.T.M. COORDENADAS. XEOGRÁFICAS: LONX.: 08º 32' 39'' LAT.: 42º 08' 31''
ALTITUDE (m. s.n.m.) :  275 metros
ADSCRIPCIÓN TIPOLÓXICA: LUGAR CON REPRESENTACIÓN
GRÁFICA AR LIBRE
DATACIÓN:  MODERNO/CONTEMPORÁNEO
CLASIFICACIÓN DO SOLO:  SOLO RÚSTICO DE PROTECCIÓN DO PATRIMONIO
 USO DO SOLO:  Forestal
PROPIEDADE:  Forestal Privada (mancomún)

DEBUXO DO PETROGLIFO FEITO POLO AUTOR





miércoles, 27 de marzo de 2013

Actualidade, un xoven pesca unha troita de 5,5 kg en Mondariz


Un joven pesca una trucha de 5,5 kilos en Mondariz

21.03.2013 | 07:37
Un joven pescador de Mondariz de 19 años, Adrián Gil Couto, pescó en Lougares una trucha de 5,5 kilos, la más grande pescada en el río Tea en la última década. El ejemplar midió 94 centímetros. El alcalde, Julio Alén, felicitó a este pescador vecino de Cernadela-Riofrío por su captura que "hace historia" y dijo que es muy positivo para Mondariz poder contar con un río de aguas tan limpias que cuentan con estos ejemplares y con un sendero como el existente. El pez fue capturado tras morder el anzuelo y sacarlo del río requirió un especial esfuerzo.

martes, 26 de marzo de 2013

Paisaxes do O Condado, a Costa do Alén

Fermoso, abrupto e testemuña dun rico pasado, así se pode definir o val do río Alén ou "Costa do Alén". Situados na parroquia de Barcia de Mera, no concello do Covelo, atopase enclavado este abrupto e natural val que descende dende a montaña ata a máis ampla conca do Tea.

Fervenzas, rápidos, vexetación autóctona e un amplo patrimonio fan deste enclave natural un sitio máxico. Por aquí pasaba unha antiga calzada que aínda se conserva empedrada que nun primeiro momento seguramente uniría a antiga cidade romana de Bracara Augusta (Braga) con Lucus (Lugo) e as terras do norte como Iria Flavia. Pasados os séculos tamén posiblemente utilizarían este ramal peregrinos que acudían a cidade santa de Compostela. Posiblemente recordo disto sería a capela San Xoán de Mosteiro, construída antes do século XII e reformada entre o 1705 e 1709.


Capela medieval de San Xoán de Mosteiro.

Cascadas no descenso do río Alén.

Calzada romana aínda perfectamente empedrada.

Entre o máxico paisaxe autóctono atopase a solitaria ponte romana.

Rápidos e bravo descenso do río Alén.

NON a nova lei de montes


EQUO alerta de que la nueva Ley de Montes permite la recalificación de terrenos quemados

EQUO ha mostrado su preocupación ante la nueva Ley de Montes planteada por el ministerio de Miguel Arias Cañete que permite la recalificación de terrenos quemados. El co-portavoz federal de EQUO, Juan López de Uralde, ha tildado la propuesta de “irresponsable” debido a que “abre la puerta a los incendios provocados con fines especulativos y urbanísticos. suponiendo un gran paso atrás”.
El punto que más ha alertado a la formación política es el artículo 50 del borrador, el cual prevé que “con carácter excepcional las comunidades autónomas podrán acordar cambio de uso forestal cuando concurra un interés general prevalente”. Ello permitiría a las Instituciones saltarse la ley 43/2003 que prohíbe el cambio del uso del suelo en un mínimo de 30 años tras el incendio.
EQUO ha recordado el caso de Terra Mítica en la Comunidad Valenciana, en el que un cambio legislativo llevado a cabo por el Gobierno de Zaplana favoreció la concesión de unos terrenos naturales para la construcción de un parque temático, una zona hotelera y dos campos de golf. Todo ello tras un extraño incendio en la comarca de Marina Baixa. EQUO ha expresado su rechazo a modificaciones que favorezcan la especulación y la destrucción de parajes naturales y de gran interés ambiental y humano.
Por otra parte, respecto a la inclusión de los montes públicos como “bienes imprescriptibles, inembargables e inalienables”, espera que cierre las puertas a las intenciones privatizadoras del Gobierno de Cospedal en Castilla-La Mancha.
El texto presentado por el Ministerio de Medio Ambiente, un borrador de anteproyecto de ley está abierto a futuras modificaciones. Por ello EQUO ha expresado su deseo de que se modifique el artículo 50 con el fin de proteger nuestros recursos naturales y bosques contra los intereses de los especuladores.

PD: Esta lei o único que conseguira e que moitos para recalificar terreos plántelle lume os montes, sendo unha sentenza de morte para parte dos nosos espazos naturais.

domingo, 24 de marzo de 2013

Descubierta una mina de oro romana


El yacimiento puede llegar a ocupar 150 hectáreas. Es el primero de estas características que aparece en A Mariña, entre Foz y Barreiros.



Las jornadas micológicas dan a veces frutos inesperados. Sobre todo cuando el amante de las setas sabe leer los mensajes ocultos bajo los montones de piedras y las formas onduladas del terreno, que no acostumbran ser caprichosas. En A Mariña coincide que hay varios de estos aficionados al níscalo y el cantarelo que además son capaces de emocionarse ante un petroglifo, una mámoa o lo que podría parecer el parapeto de un castro.

La última vez, en Foz, cesta de mimbre en mano, lo que creyeron toparse dos de estos vecinos de la comarca lucense fue precisamente eso, un parapeto y el consiguiente foso. Pero pasó que después de este foso se levantaba otro parapeto, seguido nuevamente de un foso, y de otro parapeto y otro foso. Parecía una sucesión eterna. La fortificación semejaba excesiva, imposible, y entonces Manuel Miranda, que era precisamente uno de los dos colectores de setas, se llevó la duda a casa tras la excursión. Y no se le ocurrió mejor cosa, a quien también ejerce de portavoz del colectivo Mariñapatrimonio, que empezar a despejar su intriga repasando la toponimia de la zona.
Rego Grande, Pozo Mouro, Quebradoiro, Cal, Furada, Piego, Meixador, por la banda de Foz. Lagoa, Covas y Carral, ya al otro lado del límite municipal, en el ayuntamiento de Barreiros. “Nos dimos cuenta de que muchas de estas palabras hacían referencia al agua, a las conducciones, a los pozos, y que eso tenía que indicar algo”, explica Miranda. “Cal es canal; Piego es piélago, que en castellano tiene también la acepción de estanque; Meixador es, según algunos estudiosos de la toponimia, un lugar por donde se vierte agua; Carral es, entre otras cosas, un lugar con surcos que recuerdan el rastro de las ruedas de los carros”.
Los miembros de Mariñapatrimonio, un grupo que en el último lustro ha informado a la Xunta de numerosos hallazgos arqueológicos que nadie antes había identificado, comprobaron que aquella extraña estructura de fosos y parapetos encontrada en el lugar de A Espiñeira (Foz) tenía su continuidad en la vecina zona de As Covas, al borde de la ría, en Barreiros. Y descubrieron otros signos, como unos montículos de cantos rodados que bien podían ser murias, las escombreras que dejaban a su paso los romanos después de explotar una mina. Las fotos aéreas que consultaron en Internet no ayudaban mucho. La zona está repoblada con pinos y eucaliptos que apenas dejan ver el suelo desde el cielo. Hasta que, buscando con paciencia, se toparon con imágenes en blanco y negro, del año 56. Ahí la vegetación todavía no había crecido, y el terreno aparecía dibujado de surcos que desembocaban en otros canales más grandes, ladera abajo.
Imagen área del año 56 que sirvió de pista para identificar la mina
Por entonces, y ya con la sospecha de que aquello se trataba de una mina, habían telefoneado al arqueólogo Santiago Ferrer, uno de los mayores expertos gallegos en yacimientos romanos, que dirige en Bande la excavación del campamento militar de Aquis Querquennis siempre que lo permite el nivel de las aguas (las ruinas duermen buena parte del año sumergidas en el embalse de As Conchas). Según Miranda, cuando le enviaron la vieja foto aérea, la respuesta de Ferrer fue rotunda. No cabía duda de que se trataba de una mina de oro romana, con canales, balsas y depósitos para el lavado y la decantación del mineral. Nadie antes había sospechado que en A Mariña se hubiese extraído oro. Es la primera mina que aparece, y según Mariñapatrimonio, a juzgar por las estampas aéreas, podría alcanzar unas dimensiones enormes: 150 hectáreas de terreno repartidas entre Foz (50 hectáreas) y Barreiros (unas 100). Efectivamente, si así fuese, se trataría del aurífero romano más grande de Galicia, y el único conocido que lavaría el metal precioso no en dirección a un río, sino a una ría.
Pero el arqueólogo, que visitó el lugar con miembros de Mariñapatrimonio y el alcalde de Foz, es cauteloso. Según él, lo que de momento se puede decir de este yacimiento es que se encuentra en buen estado de conservación y que es “novedoso”, porque “nadie imaginaba que pudiera existir”. Miranda añade que esta mina, “una obra de ingeniería bestial”, podría explicar la abundancia de castros en la zona. Alrededor hay registrados 20 asentamientos que pudieron haber surgido para alimentar de mano de obra el filón. Se supone que los técnicos que dirigieron la construcción del complejo sistema de canales y compuertas eran ingenieros de la Legio VII Gemina, es decir, de León. La mina era propiedad de Roma, y los pobladores castrexos pagaban los impuestos al Imperio con su trabajo y las pepitas de oro que con él obtenían.
La actividad pudo llegar a extenderse, como en el resto de las minas romanas, del siglo I al III. “Entonces, todas se abandonaron”, ilustra Santiago Ferrer. “Se cree que en algún momento se dio una fluctuación en el precio del mineral. Bajó mucho y ya no interesaba... No, no fue porque se acabase el oro. El oro todavía sigue estando”.
PD: Haber cando se interesan polas minas auríferas do Val do Tea medio, A Croa, A Barxamoura, A Freixa, A Moscadeira, A Ribeira, As Covas... os castros mineiros da Croa, Searas... os cales estanse perdendo no tempo...

miércoles, 20 de marzo de 2013

Nova palestra do autor en Ribadetea

O vindeiro sábado 6 de abril, no centro cultural de Ribadetea a partires das 20:00 nova palestra do Reino Suevo da Gallaecia, por Jhonathan Zúñiga (autor do blogue).