lunes, 18 de febrero de 2013

Vocabulario autóctono do O Condado ou característico

Nesta nova sección farase un pequeno vocabulario de palabras autóctonas do O Condado ou características, e dicir, das que no resto de Galiza foron perdéronse e pola contra aquí aínda utilízanse na fala.

Pontareas, o nome oficial do pobo e “Ponteareas”, ou pola contra castelanizado en Puenteareas ou máis galeguizado en Ponte Areias, pois ben,  en moitas zonas do concello sobre todo en núcleos máis rurais utilizan o topónimo de Pontareas, que ben sendo un diminutivo perdendo o primeiro “e”. Hai un colectivo futboleiro do club Cultural Areas que colleu este topónimo para seu nome, Horda Pontareán. 

Monico, este refírese a un recipiente de uso maioritariamente agrícola que son as tinas ou capachos. Neste caso, “o monico” e característico practicamente só das terras e vales do O Condado.

Carripano, e unha forma moi peculiar de chamar en estas terras os tradicionais vehículos agrícolas dos chimpíns e motocultores.
Fasto ou fasco, moi popular nesta zona, e como se chama as follas secas xa caídas dos piñeiros, o coñecido “bullo” que se usa nos magostos para asar as castanas. Moito máis usado “fastos” que “fasco”.

Pateiro, nome co que se coñece aquí o tradicional xogo da “billarda” ou “xogo do pau”. O pau que se usa para bater e coñecido tamén como “pateiro”, que dálle nome o xogo.

A cabra do monte, paxaro mitolóxico relacionado coa cultura da morte, aquí moi popular no rural do O Condado. Neste caso se di que cando canta este paxaro polas noites vai morrer unha persoa na zona onde canta. O paxaro se atribúe o canto das aves nocturnas coma o moucho, a curuxa ou outras aves nocturnas rapaces. Outros nomes que se atribúen noutras zonas da Galiza son “a cabra do aire” ou “avelaione”.
Estantiga, nome galego tradicional que refírese a espírito, pantasma ou espectro. Mentres noutros lugares do pais foi desaparecendo pouco a pouco aquí no rural conservase sendo moi utilizada esta palabra.

Moro, neste caso do galego “mouro”, que eran os antigos habitantes dos castros, mámoas e derivados da antiga cultura galega tradicional ou céltica. Dicir que mentres noutros lugares do pais seguen chamándolle polo correcto nome de mouro, aquí pasou a chamarse a “moro” ou “os moros” referíndose nas lendas e restos onde viviron os antigos mouros, que non ten nada que ver cos actuais musulmáns, pois o único que tiña en común e que ambos eran pagáns o cristianismo.


Pouco a pouco iremos sumando palabras características na fala do O condado e sumándoas a este pequeno dicionario.

miércoles, 13 de febrero de 2013

Actualidade: Os raposos capitalistas tamén chegan o Coto de Eira

Vía libre a un parque eólico en una zona que se excluyó de la Red Natura

La Consellería de Medio Ambiente lo autoriza pese a que admite el valor ecológico del enclave

 

Ecologistas en el Coto de Eiras (Pontevedra), donde la Xunta acaba de autorizar un parque eólico.


Estaba previsto que el Coto de Eiras, entre Fornelos de Montes y Mondariz, gozase de la máxima protección ambiental posible: su inclusión en la Red Natura, dentro del Lugar de Importancia Comunitaria (LIC) Río Tea. La presencia en estas cumbres del interior pontevedrés de hábitats y formaciones considerados como prioritarios —con peligro de desaparición— justificaba, a juicio del redactor de la propuesta de ampliación realizada por el bipartito de la Xunta, la obtención de una figura que veta la instalación de parques eólicos y canteras a cielo abierto. En 2009 cambió el Gobierno autónomo y, aunque se mantuvo el equipo técnico encargado del estudio, la nueva Red Natura, que hoy sigue hibernando, sorprendentemente menguó.

Ahora la Consellería de Medio Ambiente admite implícitamente los valores ecológicos del lugar, pero ello no ha sido óbice para que declarase “ambientalmente viable” una instalación eólica —16 molinos, 95 metros de fuste y 112 de aspas—- concedida en el concurso de 2010. Esta Declaración de Impacto Ambiental (DIA), resuelta a finales de enero, es un ejemplo de cómo la Xunta se hace trampas jugando al solitario en materia de medio ambiente. Por un lado, admite la presencia de hábitats (matorrales y carballeiras) de interés comunitario, susceptibles de entrar en Red Natura. Acto seguido, resuelve que la afección sobre estos “no se considera significativa”. En el siguiente párrafo reconoce que hay formaciones (diversos tipos de turberas) consideradas prioritarias, por lo que “se deberán extremar las precauciones”

De hecho, el plano inicial del parque tuvo que ser cambiado para proteger dos vaguadas, y a lo largo del texto se hace hincapié en que no deben ser dañadas, aunque sí se abrirán caminos en la vertiente del monte que da a ellas. Durante las obras se balizarán y un técnico de la consellería vigilará los trabajos, una medida excepcional. Todo ello basado en un informe de la Dirección Xeral de Conservación da Natureza, la misma encargada de la ampliación de la Red Natura y que, en cambio, no considera pertinente darle la máxima protección a una zona que, a juzgar por las cautelas, considera muy valiosa.

La declaración de impacto también alerta de que en el lugar habitan animales recogidos como vulnerables en el Catálogo galego de especies ameazadas. Entre ellos, aves rapaces, anfibios, reptiles y murciélagos, siempre los más perjudicados por los molinos de viento. No en vano, el informe avisa de un posible “efecto acumulativo” para los quirópteros, dado el amontonamiento de parques eólicos en la zona. No obstante, nada dice del lobo ibérico, que, según los ecologistas, cuenta en estos parajes con una de sus “mejores poblaciones” de toda la península. De hecho, en las inmediaciones del futuro parque se encuentra un tradicional foso doble para la captura del lobo del que se tiene constancia desde el siglo XVII.

Con la declaración ambiental positiva, el proyecto promovido por Puentengasa, formada por Energía de Galicia y la constructora Puentes y Calzadas, ha superado la parte más áspera del recorrido administrativo. Faltan trámites menores. Si hay voluntad, en unos meses las excavadoras podrían estar en el monte. Está por ver, con la parálisis del sector por la eliminación de las primas a las renovables, si la empresa se embarca en una inversión de 44 millones de euros, en una zona con una producción energética estimada menor que en la media de los parques gallegos.

El Coto de Eiras no solo iba a ser Red Natura, sino que está a un puñado de kilómetros del futuro LIC O Suído, que sí lo será. Pero más cerca aún, se levantarán varios aerogeneradores de otro parque, el Edreira, también auspiciado por la misma empresa. Este proyecto recibió permiso ambiental en octubre de 2012. En este caso, Conservación da Natureza hace notar que “próxima” a los molinos existe esa propuesta, así como la ampliación del LIC ya declarado de Serra do Cando. Es decir, algunos molinos regatean la Red Natura por menos de 300 metros, y otros quedarán encajonados entre dos zonas protegidas. Pero eso no impide que la instalación sea “ambientalmente viable”.

FONTE: Xornal o País.

PD: Dicir que nos últimos anos os habitantes do O Condado estamos sufrindo o intento do capital de invadirnos coas súas enerxías "limpas", que como se pode ver só levan o de limpas no nome. Se ata fai pouco intentaron instalar a biomasa en Ribadetea, agora tamén chegaron ata os afastados montes da Coto de Eira. Ademais engadir que con estas enerxías "limpas" o unico que fan e encarecer a propia corrente, pois canto nos subiu a factura da luz da casa nos últimos anos?? e dicir, están subvencionando estas enerxías "limpas" a costa das subidas de prezos da luz... polo que hai que espertar e dicir basta, non os destroces do noso entorno para que logo aínda por enriba pague máis na factura para contribuír a máis destrozos. Sen máis, un saúdo dende Ponteareas Historia Viva.

 

martes, 12 de febrero de 2013

Protesta: Novas barbaries polo progreso

Fomento podería destruír valiosos restos arqueolóxicos en Lugo

As obras da A-54 ao seu paso por Coestes (Lugo) descubriron en 2011 o que podería ser o maior túmulo da península. As obras continúan e a Dirección Xeral de Patrimonio aínda non emitiu ningún informe oficial.
 
A autoestrada Lugo-Compostela podería levarse por diante un anaco da nosa historia. As obras ao seu paso pola parroquia de Coestes (Lugo) deron en 2011 cun túmulo duns 60 metros, o de maior tamaño da península. Vari@s arqueólog@s puxeron de manifesto a súa preocupación após que malia a importancia do achado as obras continúen e a Dirección Xeral de Patrimonio non faga público o seu informe ao respecto.
Restos arqueolóxicos de Coestes
 "Os restos son importantes", sinala en conversa telefónica Xabier Moure, unha das persoas que denunciou o caso no seu blogue, "contan con varias estruturas formadas por muros interiores e exteriores e unhas foxas con fragmentos cerámicos e unha conta de colar de procedencia púnica, e cuxa datación, á espera das conclusións definitivas dos arqueólogos de Patrimonio en Lugo, pode situarse entre finais da Idade do Bronce e inicios da Idade do Ferro".

Polo de agora as únicas declaracións de Gonzalo Meijide, arqueólogo da Dirección Xeral de Patrimonio en Lugo, realizounas ao portal Culturagalega.org. Nelas confirmaba a Manuel Gago que "o lugar é moi novidoso no contexto galego e peninsular" e deixaba a idea de que as obras de Fomento afectarían a unha parte do xacemento.
Outro arqueólogo, Rafa Quintiá, afirmou a Sermos Galiza que casos como este acontecen moito polo sistema actual vixente cando se realizan grandes obras públicas. "A subcontrata conta cunha empresa privada que realiza as prospeccións cando hai sinais dun xacementos e ás veces cando xa pasou a maquinaria por riba", asegura. No caso de Coestes coincide con outr@s investigador@s en que o xacemento arqueolóxico é "un caso excepcional, cando lin a descrición do posíbel túmulo viñéronme á cabeza moitos do túmulos británicos e irlandeses co mesmo tipo de elementos".
Xabier Moure: "Na mesma zona existen dous castros e con este túmulo a maiores o seu valor patrimonial é incalculábel"
Algunhas fontes indican que Fomento non variará o trazado da autoestrada e levará por diante o que podería ser unha das grandes iconas arqueolóxicas de Lugo. "Na mesma zona existen dous castros e con este túmulo a maiores o seu valor patrimonial é incalculábel", informa Xabier Moure.
O BNG pregunta no Congreso
Rosana Pérez, deputada do BNG no Grupo Parlamentario Mixto, presentou varias preguntas ao Ministerio de Fomento sobre este asunto. O BNG quere saber cal é a opinión de Fomento en relación a estes restos arqueolóxicos e as obras da A-54 en Coestes, se vai adoptar medidas para conservar eses achados e se a Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta finalizou o seu informe sobre o xacemento. O interese da nacionalista por este último ponto radica en que o trazado da autovía non pode danar, en ningún caso, zonas de alto interese patrimonial. Segundo un adianto dos arqueólogos da Dirección Xeral de Patrimonio en Coestes ten moito interese por ser "atípico en Galiza e de difícil interpretación".
Desde o BNG no concello de Lugo a súa voceira, Paz Abraira, afirma que a conservación do patrimonio no municipio debería abranguer tamén estes restos. "Lugo está a piques de estrear un Museo da Romanización, sería interesante que contara tamén a nosa historia antes e após esa época da nosa historia".

domingo, 3 de febrero de 2013

Palestra do Reino Suevo da Gallaecia no CSA O Fresco (Ponteareas)



O vindeiro 16 de febreiro a partires das 21:00 horas no CSA O Fresco (xunto a ponte romana, Ponteareas) o autor deste blogue Jhonathan Zúñiga dará unha charla do Reino Suevo da Gallaecia. Nela expoñerase información dese importantísimo recuncho da nosa historia a día de hoxe marxinada e esquecida. Así anímome a dar a primeira palestra e expoñer un traballo e información o público.

jueves, 31 de enero de 2013

Actualidade: El Concello de Ponteareas denuncia a un edil por el enganche de su empresa a la red eléctrica

El alcalde se querella contra el líder de los independientes y edil de Obras cuando se cometió la supuesta ilegalida.

 

González Carrera,ahora líder de los independientes de Ponteareas y antes exsocio del PP. González Carrera,ahora líder de los independientes de Ponteareas y antes exsocio del PP.
anapixel
El alcalde de Ponteareas, Salvador González Solla (PP), ultima la presetanción de una querella contra su ex socio de gobierno, ex teniente de alcalde y ahora portavoz municipal de ACIP (Alternativa Ciudadana Independiente de Ponteareas), Juan Carlos González Carrera, acusándole de enganchar en el año 2010 cuando era edil de Vías y Obras el aire acondicionado de las oficinas de una de sus empresas a la red pública de electricidad, aprovechando unas obras del Plan E.

El regidor ponteareano persigue depurar las responsabilidades de su exsocio de gobierno y ahora portavoz en la oposición en un supuesto delito de cohecho y otro de fraude en el suministro de fluido eléctrico, delitos que están penados con la inhabilitación para ejercer cargos públicos y prisión.
En la demanda, según pudo saber este diario, se sostiene que en 2010 se realizó un enganche ilegal de suministro eléctrico permanente desde la red pública de la calle Amieiros, a las oficinas de la empresa Limpiezas Ponteareas, para evitar pagar el consumo del aire acondicionado. González Carrera fue socio, administrador y actualmente es apoderado de esta sociedad y su esposa es socia y administradora única de la empresa.
Auditorías energéticas

A pesar de que el supuesto enganche se realizó en 2010, no fue descubierto hasta el año pasado, cuando debido a la dramática situación de las arcas municipales, la nueva concejal de Hacienda, Belén Villar, decidió poner en marcha auditorías energéticas para localizar posibles fugas de electricidad que podrían estar encareciendo el recibo del Ayuntamiento.
El enganche eléctrico se realizó supuestamente aprovechando una obra incluida en el Plan - de 2010 (plan de obras municipales lanzado por el Gobierno de Zapatero para combatir el paro), segun fuentes del consistorio de Ponteareas. La empresa local Electro Cocar era la encargada la renovación del alumbrado público para la reducción de consumo energético. La canalización a la empresa de la que ahora es apoderado González Carrera se colocó presuntamente desde el mismo centro de mando del alumbrado público, y usando supuestamente los mismos materiales que los empleados para la obra llevada a cabo por Electro Cocar, explican desde el consistorio. El Concello de Ponteareas también se querella como colaborador necesario contra la empresa.

El fraude lo destapó una de las firmas encargadas de la revisión de los alumbrados, que comunicó al Concello que existía una línea conectada al centro de distribución de alumbrado público que no correspondía al propio alumbrado público y que se trataba de una conexión ilegal.
Después de realizar las mediciones correspondientes, se observó que esta línea ilegal tenía además un consumo desproporcionado. Posteriormente se constató, según fuentes municipales, que la línea se dirige a los locales de la empresa vinculada al ahora portavoz de la tercera fuerza de la oposición y en su día socio de gobierno con el PP. Incluso, según las mismas fuentes, llegan a desconectar la línea y comprueban como las máquinas de aire acondicionado de la firma de González Carrera detienen su funcionamiento.

Posteriormente se descubre la canalización realizada bajo la calle, de forma totalmente profesional. Un informe pericial de un arquitecto avala el descubrimiento. El Concello desplazó al lugar de los hechos a un notario que realizó un acta en la que se describe la conexión y se validan las fotografías tomadas de la línea establecida.
Una vez se presente la querella, se inicia un proceso en la que González Carrera será llamado a declarar, junto a otros testigos, y tras la misma el Juzgado decidirá sobre su imputación o no, y se dará cuenta al Ministerio Fiscal.

FONTE: Faro de Vigo

NOTA: Esperamos que os que votáronlle a este señor nas eleccións locais esperten e non volten cometer o mesmo erro, pois se volve ter votos xa seria de chiste.

martes, 15 de enero de 2013

Personaxes ilustres: A familia Bugallal

A familia dos Bugallal foi unha das máis influentes na Galiza de finais do século XIX e principios do XX. Así mesmo o reflexa un xornalista anónimo do xornal La Correspondencia Gallega no 1891.
 “Cuando el mismo Cánovas era
Vencido en Cieza, el distrito de
Puenteareas permanecía inalterable:
En todas las elecciones generales
De aquel tiempo salió victorioso
D .Saturnino Álvarez Bugallal.”

Esta familia natural de Ponteareas de recursos limitados, en apenas uns sesenta anos foron capaces de escalar escalóns sociais e converterse nunha das familias máis influentes na elite económica e política do estado español. Nunha época onde o caciquismo e as influenzas estaban o día, os Bugallal foron estendendo súas influencias pola Galiza da época o igual que outras familias galegas como os Monteristas, os Gassetistas, os Riestistas ou os Besadistas.
Estatua de Gabino Bugallal en Ponteareas.

Os Bugallal saíron do anonimato con Jose Ramón Bugallal Muñoz, notario de Ponteareas que apostou por seu sobriño Saturnino Álvarez Bugallal o cal tiña unha sólida formación humanística e xurídica, aparte de ter facilidade de palabra e ser un gran orador.

Saturnino fora compañeiro de estudos de Murguía, era conservador e conseguiu darlle prestixio o seu apelido chegando a ser ministro e embaixador. Case o mesmo tempo pero moito menos relevante naqueles anos tamén seu irmá Benigno Álvarez Bugallal pasou de militar a xeneral, pero non puido ver o gran ascenso dos Bugallal pois morreu no 1885.                                                                  
 Moi pouco despois dous sobriños de Saturnino, fillos do notario J.Ramón Bugallal, saíron elixidos como deputados, tratábase de Gabino Bugallal e Darío Bugallal.
Gabino Bugallal
 
Gabino Bugallal Araújo naceu no 19 de febreiro do 1861 en Ponteareas, sempre estivo en formacións conservadoras e no 1886 foi elixido deputado por Ponteareas, sendo despois por outros partidos xudiciais ata que no 1903 foi designado ministro, permanecendo así en gobernos conservadores na carteira ministral. Pero foi en marzo de 1920 onde conseguiu seu máximo auxe, sendo nomeado Presidente de Consejo de Ministros do estado español provisional durante cinco días despois do asasinato de Eduardo Dato. Foi nomeado ministro ata en oito ocasións, presidente das cortes e xefe do partido conservador, coa proclamación da II República marchou a París, onde morreu o 31 de maio do 1932.
Darío Bugallal
En canto seu irmá, Darío Bugallal Araújo, pasou do distrito de Ponteareas o Senado deixando a outro irmá no seu sitio en forma de relevo no 1903, deixando como novo deputado por Ponteareas a Isidoro Bugallal Araújo.
Cando os Bugallal acabóuselle o apelido por consanguinidade, recurriron a familia por afinidade para seguir coas súas influencias, así Manuel Fernández Barrón xenro de Gabino representou Ponteareas. Tamén outro xenro de Gabino, Luis Usera Bugallal logrou representación por Chantada e outros distritos, o igual José Estevez Carrera, abogado do bufete de Gabino que conseguiu o distrito de Ribadavia dende o 1914 ata o 1923. 
Isidoro Bugallal

Os Bugallal conservaron súa vila natal Ponteareas como un fortín, conseguindo logo expandir súas influencias como se dun imperio se tratase por outros distritos galegos coma Bande, Chantada, Xinzo de Limia e Ribadavia. Chegaron a ser o máis parecido a uns señores feudais da época contemporánea, recibindo homenaxes constantes de outros deputados, sobrevivindo seu imperio a ditadura de Primo de Ribera.

miércoles, 9 de enero de 2013

Paisaxes do O Condado

Fotos doadas por Alejandro L. dende seu blogue  http://alejandrolage.blogspot.com.es/
Vista do val do río Borbén cara o do Tea nunha mañá de néboa.
Dende o Santo Aparecido, panorámica a parroquia de Borbén co Alto da Periquiña o fondo.
Val do Tea dende Ribadetea con San Nomedio o fondo.
Campos invernais de millo en Ribadetea.
Chovendo en Ribadetea