Blogue adicado a historia e vida do concello de Ponteareas, O Condado e seus redores, onde tocarase máis pa fondo a historia máis antiga e marxinada destas terras. concello de Pontevedra así como actualidade, patrimonio e outros temas.
jueves, 23 de diciembre de 2010
Patrimonio iniciará "de inmediato" la redacción del plan de recuperación del Castro de Troña
Rey Pichel visitó la zona, el pasado viernes, junto al alcalde de Ponteareas, Salvador González Solla, y el concejal de Cultura, Andrés Sampedro Fernández. Juntos comprobaron, sobre el terreno, la situación en la que se encuentra el Castro de Troña que comprende un área de 105.990 metros cuadrados y su entorno de protección abarca 169.621 metros cuadrados.
El área del monumento, declarado Bien de Interés Cultural por la Xunta, incluye el recinto castreño y todas sus estructuras, y engloba la zona exterior, por lo que se extiende sobre un área en todo su perímetro que puede albergar terrenos de actividad relacionados con el poblado. El contorno de protección del monumento responde al preceptuado en la Lei do patrimonio Cultural de Galicia.
El director xeral de Patrimonio valoró el actual grado de conservación del Castro de Troña y expresó el compromiso de su departamento de "iniciar de inmediato os trámites de redacción e posta en marcha do Plan Director do Castro de Troña".
Además de los trabajos que se desarrollen al amparo de este plan, la Dirección Xeral de Patrimonio desarrollará, como primera medida, trabajos de reparación de la Capela do Doce Nome de Xesús, tanto en su interior como en el recinto cubierto de acceso.
Según apuntó José Manuel Rey Pichel, se trata de "adoptar todas aquelas medidas que sexan necesarias para a protección dun dos castros máis salientables e mellor conservados de Galicia".
FONTE FARO DE VIGO.
lunes, 20 de diciembre de 2010
martes, 14 de diciembre de 2010
jueves, 2 de diciembre de 2010
Ponteareas na Historia: Grandes invasións e Reino Suevo
No século V da nosa era o Imperio Romano atopabase nunha gran crise, os emperadores nom duraban máis dun par de anos, constantes guerras civís e usurpacións do trono, pestes, fames e inetsbilidade nas fronteiras onde os xermános transpasaban sem case resistencía.
Asi a principio do século V, no ano 409 chegan a península Ibérica un conxunto de pobos xermános favorecidos polas constantes loitas romanas interna, estes eran catro pobos, os vándalos (asdingos e silingos), suevos e alanos. Decir que os suevos eran de orixe escandinava e asentaranse entorno o I a.C no norte de Alemaña, nom estaban compostos por un só pobo, senóm que eran varios coma marcomanos, cuados...
Aproveitando que o rebelde hispano Xeroncio nomeara a seu fillo Máximo emperador do imperio deixou que estes pobos se asentasen na península, deixando soamente a provincia da Tarraconense libre dos bárbaros. asi despois de varios saqueos os xermános dividen o territorio e asentanse, quedandose na provincia da Gallaecia os suevos cuados no convento Bracarense e os vándalos-asdingos no lucense entorno no 411. Moitos galaicos ante este temor voltaron a repoboar os antigos castros pra estar máis protexidos como mostran os restos arqueolóxicos no castro de Troña.
Isto o galaico Hidacio o narra como unha desgraza ou mesmo o fim do mundo, o cal relata os sanguentos crimes dos soldados bárbaros, os saqueos nunha sociedade en crise polas guerras internas de Roma, os tiranos romanos e as invasións. A poboación pasaba fame o que fixo que unha terrible peste arrasase parte desta.
Pero Hidacio aprobeitou partes da biblia como se fora unha catástrofe, aparte estaba na súa vellez e num mundo que morria pra nacer outro e chegara a estar preso polos suevos. O mesmo tempo temos outro cronista tamén galego o cal o pillan nestes momentos na súa xuventude polo que nos fala destes feitos doutra forma máis positiva. Este fala dos bárbaros como un pobo menos violento do que se pensa, xente que utiliza as armas se nom teñen outra opción e mesmo as cambian polos arados, som xentes con leis moi firmes é según el tentan ser amigos dos romanos, nom seus enemigos.
Asi nestes momento oscuros da historia apareceria o primeiro reino independete do imperio romano de occidente, o Reino Suevo da Gallaecia, no que se pon a data de inicio no 429 no reinado de Hermerico. Aínda que num principio colleron os arados pronto usaron outro tipo de recurso pra abastecerse, a rapiña e saqueo. Asi os primeiros contra os que acometen foron cos vándalos-asdingos da parte lucense, os cales acaban abandoando o territorio.
Usarián esta táctica de abastecemento ata pasados a metade de século saqueando case que toda a península e incrementando seu territorio, ata que Roma se farta e manda a súa man militar, os visigodos, que derrotan e dan morte o rei suevo Reckiario na batalla do río Órbigo (preto de Astorga) para entrar nunha época de crise do Reino Suevo.
Decir que antes no 445 e 446 presentase unha flota vándala frente as costas de Turonio, supostamente Tui. Estas nom sabemos se por iniciativa vándala ou por mediación do imperio contra Reckila saqueán a as terras de Tui, incluidas as terras de Toroño, as cales se din no século XIII nos foros de Tui que se atopaba o castelo do Sobroso, polo que seguramente aqui refirese o val do Tea, onde sabemos que a vila romana de Angoares foi saqueada pois atoparonse restos de carbón e destrucción, aínda que ese emplazamento seguiria habitado.
Asi despois do ataque do visigodo Teodorico II o reino suevo caeu nunha crise case máis social que económica, pois os antigos terratenentes galaico-romanos e eclésiasticos perdián poder ante e terras ante a aristocracia sueva. Polo contrario o parecer as clases humildes adaptaronse bem e mesmo respetaronse asociacións agrarias no convento Lucense e fixeron parte do exercito suevo. Este crise fixo que o reino suevo dividirase en dous, o Bracarense e o Lucense.
Nunha destas loitas entre os aristocratas autóctonos e suevos mencionase unha zona que e digna de recordar, pois dise que o rei Remismundo ten problemas nas terras de Tui cos “aunonenses”, que querián rexentar as terras a maneira antiga. Sabendo que o val do Tea pertencia as terras de Tui e que a zona de Anguares aínda conservaba población e vestixios, pois era onde posiblemente aínda residisen os terratenentes desta zona , podese pensar que "aunomenses" poidan ser "anguarenses".
Despois disto o reino suevo entra nunha etapa oscura onde case nom hai datos escritos, pois nom se sabe nin os reis que gobernaron, o que si e que xa debián estar bastante influenciados polos visigodos, de hai ata cambiar o catolicismo pola relixión destes, o arianismo.
Voltase asi ter datos dos suevos apartires do 550, onde Teodomiro volta comberterse o catolicismo (aínda que hai quen di que foi seu antecesor Carririaco). Este era unha expresión de resistencia ante os visigodos arianos. Pero agora a sociedade sueva estaba moito máis asentada xa que a antiga aristocracia local que tanto odiaba os suevos agora colaboraba con eles e mesmo participaba activamente na corte.
Decir que este rei, Teodomiro no concilio de Lugo de 569, nomea a parroquia de Areas ou Aureas pertencente o obispado de Tui, aclarar que a Areas da época sería moito máis extensa ca actual e súa zona poboacional estaria máis preto do río, seguramente na zona da Fos. Isto nos di que estas terras deberon ter un incremento de poboación.
Nom sabemos se Teodomiro chega atacar os visigodos, pero si o que foi elexido seu sucesor, Miro, o cal emprega unha politica militar contra os visigodos apoiados pola aristocracia galaica antiga. Pero a empresa fracasa ante o rei visigodo Leovixildo o cal ataca a Gallaecia.
O sucesor de Miro, Ebrico tenta unha nova política de acercamento os visigodos, pero os aristocratas galaicos e o clero rebelanse a esta actitude e nomeán rei a Audeca, escusa que aproveita Leovixildo pra acabar co reino suevo entrando en Braga e O Porto no 585, dando asi fim a 156 anos do Reino Suevo da Gallaecia.
Destaca tamén un capitel tardo-romano aparecido num cruceiro de Couso, o cal dicen que atoparon nos montes de San Cibrán. Este pode ser de orixe suevético ou visigotico, e posiblemente chegara ali dende Angoares.
Solar de Angoares onde se situaba a vila romana que saquearon os vándalos, posteriormente construiuse unha capela similar a de Santa Comba de Bande. Este sitio seguiu poblado ata nosos días.

miércoles, 17 de noviembre de 2010
Redores: Fiesta por la buena cosecha en Arbo
El desfile de las cinco de la tarde, que reunió a una veintena de tractores, fue el momento más esperado de la jornada. Desde tiempo antes numerosos vecinos de la comarca aguardaban el momento en que los remolques pasarían por delante del torreiro. La espectacularidad estuvo marcada por las cosas sencillas de cada casa. Así, alguno de los asistentes subió al tractor la vieja estrujadora manual, otros los baldes utilizados antaño para el trasiego del vino o el alambique para elaborar el aguardiente mientras completaban el atuendo de los carros con plantas de maíz, ramas de viña, restas de de cebollas, tomates o calabazas de "peregrino" sin secar.
También los atuendos personales de los vecinos fueron de lo más original, ya que algunos optaron por vestirse de época, de "ropa de faena" para trabajar en el campo o alguno de "espantallo". Los que más disfrutaron fueron los más jóvenes, aunque en los remolques subieron vecinos de cualquier edad dispuestos a pasar un día divertido en la parroquia.
La recogida de la uva fue uno de los motivos más recurridos este año y el comentario fue la buena cosecha. Los vecinos se mostraron contentos de que todo hubiese transcurrido bien durante la etapa de recolección y algunos lo hicieron bebiendo aguardiente realizada en el lugar por Víctor Sarrandón y José Sierra. "Non sei cantos litros levamos sacado", comentaban a media tarde, porque aunque la degustación tenía lugar en sorbos pequeños a veces parecía que el alambique no daba abasto.
La fiesta de la "colleita" lleva a Sela a gente de todos los rincones de la comarca. Por la mañana se celebra una misa en honor a Santa Isabel y San Martiño, donde tiene lugar una ofrenda con frutos del campo. El día anterior no falta la verbena con ritmos tropicales, a la que se suman incluso vecinos de Portugal.
FONTE FARO DE VIGO
jueves, 4 de noviembre de 2010
Fauna: Fauna en perigo do Tea e seus arredores
Nas aves hai un maior número de especies en perigo, temos asi nas nidificantes (que aniñan) o Pato Azulón ou anade azulón, moi abundante antigamente pero que agora nom chega as 30 parexas. Poucos Falcóns Abelleiros quedan tamen, entre 1 e 5 parellas, igual que as rapaces Azor (3 a 5 parellas) Gabián (3 a 10 parellas) ou o pequeno falcón Alcotán europeo (5 a 10 parellas).
Por último nos quedan os mamíferos, onde o Tea aínda conta co privilexio de ter nas súas augas o extraño Desman dos Pirineos, tamén coñecido nestes lares como Auganeira ou Toupa de río. Tratase dun pequeno roedor acuático experto buceador que utiliza súas longas patas traseiras pra nadar e bucear, por desgraza esta en alto perigo de desaparecer. situación critica tamén é a da Londra ou Lontra (nutria) e dos morcegos, abundantes en antaño pero que estan desaparecendo a un ritmo alarmante.
Con estes tres mamíferos reatamos nosa lista de fauna privelixiada do Tea, a cal se atopa en grave perigo. Esperemos que a próxima vez que se volte recordalos aínda nom esten extinguidos como o Caranquexo de río nativo, perdido xa nos tempos.
miércoles, 27 de octubre de 2010
Ponteareas Romana: As pontes
Aínda que seguramente existirián outras pontes ou pasos máis tradicionais na súa arquitectura da época prerromana, é despois da chegada dos romanos quem marca a arquitectura das pontes do val do Tea e fixeron que chegaran ata o día de hoxe seus restos, tantos físicos como simbolicos, tóponimos ou culturais.
No val do Tea sabemos que pasaría algún tipo de vía de comunición na etapa romana, hai quen asegura que pasou A Vía XIX que comunicaba Braga con Astorga, ou unha rama desta pola cantidade de pontes que hai na bisbarra e os restos de comerzo que apareceron nos castros cercans ou mesmo na vila romana de Angoares.
Pero agora centraremonos nas tres que pensase que existiron no concello feitas polos romanos, que estiveron nestas terras entorno o século I d.C ata o V.
A máis destacable sería a Das Partidas, na parroquia de Moreira. Esta e a que conserva máis posibles restos e estructura romana, aínda que sería moi remodelada na Idade Media e seguramente en épocas posteriores.
Logo nos chega a Ponte dos Remedios, que se atopa na propia Ponteareas, esta nos chega moi remodelada a nosos días, con moi poucos restos romanos. Foi remodelada na Idade Media e posteriormente notablemente.
Por último nos queda nomear a desaparecida Ponte das Cons, a cal descoñecemos a día de hoxe cal sería a súa ubicación. Esta ponte sería derrubada ou bem pola man humana (invasións, saqueos...) ou por causas naturais (subidas do Tea, abandono...). Som moitas as teorias que a situán entre as parroquias de Fozara e Pias, no lugar que ocupa actualmente a Ponte Caneira, moi preto do antigo poboado castrexo da Cividade de Caneira. Tamén hai quen fala que estaria entre Fozara e Padrons, moi cerca da localización da anterior, pero sem restos que o demostren.
Esta alta densidade de pontes no concello nesta época fainos pensar que o val do Tea sería unha importante ruta de paso e comercial, aparte de estar bastante poboado nas orillas do Tea entorno o I-V d.C.
martes, 12 de octubre de 2010
Cultura Castrexa: A Cidade ou Cividade de Caneira, Fozara
O máis destacable deste poboado foi despois do seu descubrimento nunca campaña arqueoloxica atopouse un puñal de anteas (arma típica dos pobos celtas europeos) o cal se atopa na actualidade no museo de Pontevedra. tamén se atoparon restos ceramicos indixenas e romanos como a asa cerámica de barniz negro, procedente da Greicia Magna (sur de Italia) que se atopou.
En canto a súa cronoloxía, nom se pode decir moito pero parece moi romanizado, polo pouco que se atopou e mesmo restos de vivendas cadradas renvendicanisto, aínda que a falta de estudos del nom podemos precisar súa cronoloxía nin saber se xa existia antes da conquista romana.
En plena época Romana posiblemente construiuse o paso do Tea da Ponte de Cons, que posiblemente estaria ubicado na actual ponte de Caneira, o que demostra que este poboado sería importante nunha ruta de paso e comercial omo mostra a asa atopada procedente do sur de Italia.
Resto de molde cerámico atopado no xacemento, actualmente atopase no museo Quiñones de Leon, Vigo.FICHA TÉCNICA
LUGAR: Caneira, Fozara
ALTIDUDE: 75 metros
COORDENADAS: LONX: 08º 30´38” LAT: 42º 13´34”
TIPOLOXÍA: Asentamento fortificado (Castro)
DATACIÓN: Idade de Ferro
ESTADO DE CONSERVACIÓN: Malo, unha antiga canteira de aridos afectou 10.000 m/2 de superficie do asentamento.
CLASIFICACIÓN DO SOLO: Solo rústico de protección do patrimonio
PROPIEDADE: Privada ( varios propietarios)
Prehistoria: Posible dolmen na Picaraña.
Este de ser un destes monumentos sería un dolmen, xa que se encontra desterrado e vese perfectamente súa estructura petrea. De ser asi, comberteriase no primeiro dolmen atopado no concello.
O posible dolmen foi topado completamente por casualidade polo autor, xa que este nom buscaba este monumento senóm outros restos, pero rápidamente esta forma chamou a tención do autor. Decir que este posible dolmen nom se atopa documentado en ningun sitio nin escrito.
Esta situado preto da cima do monte da Picaraña, na súa cara sur onde hai unhas impresionantes vistas sobre o val do Tea e o sol pega todo o día cando nom hai nubes. Tratase dunha rocha semi-plana duns 3 metros de longo, 2 de ancho e 1,5 de espesor que cubre o monumento. Esta atopase apoiada na parte dereita sobre outra rocha moito maior e polo lado esquerdo sobre tres rochas máis pequenas aterradas en forma de columnas. Pola parte de adiante hai unha pequena entrada onde se atopa unha rocha pequena que parece estar solta. Na parte traseira a propia rocha de arriba cae cerrando a entrada o interior. Seú tamaño sería medián dentro dos dolmens atopados na cornisa atlántica.
A simple vista confundiriase con calquer dolmen común polas súas caracteristicas a simple vista.
Destacar que nesa zona do monte da Picaraña tamén hai restos dun posible campamento neolítico, que máis adiante estudaremos.
viernes, 8 de octubre de 2010
Por fim farase un estudo do Reino Suevo da Gallaecia
Medio centenar de historiadores e investigadores analizan hasta el 8 de octubre, en el Pazo
de Cultura de Pontevedra, la influencia del Reino Suevo en Galicia, coincidiendo con el
1.600 aniversario de la llegada de esos pueblos germánicos a la antigua provincia romana de Gallaecia.
Los promotores de este congreso internacional lamentan el "desconocimiento" sobre esa
época que atribuyen a la carencia de fuentes históricas y el carácter sesgado de la
información existente, por lo que reivindican un mayor estudio.
Este Congreso permitirá "reflexionar, compartir, aprender y divulgar" conocimiento sobre
crítica historiográfica, fuentes escritas y arqueológicas y métodos de investigación.
También abordará la monarquía, el derecho político, la administración, la diplomacia y las
relaciones internacionales que mantenía el pueblo suevo; su economía y sociedad, los
conflictos sociales existentes, el concepto de territorialidad y sus modelos productivos, así
como la cultura material, el arte y la arquitectura de la época, la lengua y la literatura,
demás de la religión.
Uno de los responsables del Congreso, Emilio García, destacó que la herencia sueva se
plasmó no solo en la abundante toponimia, sino también en la distribución geográfica de
Galicia a través de la figura de las parroquias.
"Además, es uno de los sitios donde hay un derecho consuetidinario basado en la tradición
propiedad privada comunitaria", explicó Emilio García, en alusión al monte vecinal comunal.
En la jornada inaugural los expertos recordaron inaugural que el Reino Suevo de Galicia
surgió en un momento indeterminado entre los años 410 y 411, cuando el rey Hermerico
fundó un reino independiente del poder de Roma que perduró hasta el año 585, cuando fue
anexionado por el rey Leovigildo al vecino reino visigodo.
Los 175 anos de este periodo histórico, "salvo excepciones, no fueron objeto de demasiada
atención por parte de los investigadores, historiadores y arqueólogos", según los
organizadores, que consideran que hubo "desconsideración, e incluso desprecio, por parte
de cierta historiografía".
Por su parte, Francisco José Padín considera que desde el punto de vista de los restos
materiales, "la arqueología está en pañales en Galicia, porque lo que hay son intervenciones de gestión o de urgencia".
Precisamente, abogan por "revisitar lo que ya está hecho", argumentando que "mucho de lo que se excavó entre los años 50 y 70 se interpretó de manera defectuosa".
Así, se refieren al Reino Suevo como un periodo "fundamental" en Galicia, en el que se
consolidó y expandió el cristianismo, se pusieron los cimientos de la organización de la
Iglesia con la extensión del monacato y la creación de monasterios, y "floreció una cultura
escrita sin comparación en el mundo latino", entre otros logros.
En la última década se realizaron nuevos estudios y hallazgos arqueológicos que
contribuyeron a "ir recomponiendo el panorama de la cultura material de la Antigüedad
Tardía y la Edad Media". El comité organizador publicará las actas del Congreso para "mostrar el estado de las investigaciones".
Entre los expertos que participan en las jornadas figuran Luis Agustín García Moreno, Xoán
Bernárdez Villar, Anselmo López Carreira, André Pena Graña y José Eduardo López Pereira, entre otros.
04/10/2010 - Diario de Pontevedra (Pontevedra)
Dende aqui apoiar a causa de estudo do Reino Suevo da Gallaecia, o cal consolidouse no ano 410 como o primeiro reino do Imperio Romano de Occidente independente. Decir que de aquela a antiga provincia romana da Gallaecia que ocupou o pobo xermano dos Suevos abarcaba tamén Asturies, Leon ata case Salamanca e o norte de Portugal dende o Douro . Verdadeiramente e vergoñoso que ata agora nom oubera ningunha iniciativa deste tipo sobre un acontecemente tan importante, que nom só abrangue a Galiza, senóm a todo o Occidente da europa, pois despois dos Suevos copiaronos os Visigodos, Francos, Saxóns...
Bandeira do Reinum Suebi, a cal temos a última noticia dela nas Cortes do Reino da Galiza do 1.600 onde se mencionou a antiga bandeira Sueva cos seu dragon e leon.
domingo, 19 de septiembre de 2010
Novas seccións no blog.
Paisaxes de Ponteareas e o Condado
Ponteareas na Historia: Vikingos en Ponteareas, mito ou realidade.
Primeiro veremos quen eran estes guerreiros do norte que asoballaron Europa durante case tres séculos. Pra empezar diremos que o termino vikingo e posterior as súas camapañas e ven referindose a "piratas", xa que os seus conteporaneos chamaronlle "normandos", que significa "homes do norte" aínda que hoxe en día se refira a unha rexión de Francia que leva seu nome por súa presenza. Tamén foron conocidos na Europa Oriental e nas estepas rusas como "rus", e "varegos" no Impreio Bizantino.
Torres do Oeste (Catoira) que defenián a entrada do Río Ulla e o asceso a Compostela e Iria Flavia, hoxe celebrase a festa do desembarco vikingo recordando a estes mariñeiros-guerreiros escandinavos.

